QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG CHUẨN ĐẠO ĐỨC ĐIỀU DƯỠNG VIÊN

VÀ TIẾP THU CÁC Ý KIẾN GÓP Ý CỦA CÁC CƠ QUAN VÀ CHUYÊN GIA

1.      SỰ CẦN THIẾT

1.1 Cơ sở pháp lý

Điều 42 Luật Phòng chống tham nhũng quy định: Tổ chức xã hội - nghề nghiệp phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành quy tắc đạo đức nghề nghiệp đối với hội viên của mình theo quy định của pháp luật.

Luật khám bệnh, chữa bệnh quy định 4 mối quan hệ nghề nghiệp của người hành nghề: (1) Điều dưỡng viên với người bệnh; (2) Điều dưỡng viên với nghề nghiệp; (3) Điều dưỡng viên với đồng nghiệp; (4) Điều dưỡng viên với xã hội.

1.2 Cơ sở thực tiễn

Hiện nay ở nước ta có Quy định về 12 điều y đức áp dụng chung cho bác sĩ, dược sĩ, y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật viên, y tế công cộng..; Mười hai điều y đức là những nguyên tắc chung áp dụng cho các lĩnh vực và các nghề liên quan tới chăm sóc sức khỏe nên chưa phản ánh được tính đặc về đạo đức của từng nghề như đã nêu tại Điều 42 Luật Phòng chống tham nhũng.

Theo thông lệ quốc tế hiện nay, các hiệp hội trong lĩnh vực y tế đều công bố chuẩn đạo đức đặc thù của từng nghề. Hội Điều dưỡng Thế giới đã công bố “Quy tắc đạo đức nghề nghiệp điều dưỡng viên-The International Code of Ethics for nurses” và Hội Y học thế giới công bố “ Quy tắc đạo đức y học cho các bác sĩ– The Code of medical ethics”. Hầu hết các nước khu vực ASEAN như Thailan, Phillippines, Indonesia, Malaysia, Singapore và csc nước khác cũng đa xây dựng và công bố Quy tắc đạo đức của từng nghề trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe.

Y đức hiện nay luôn là vấn đề cả xã hội quan tâm, thường xuyên được đề cập trong các phiên họp Quốc hội và đặc biệt là các cơ quan truyền thông. Trong nền kinh tế thị trường và việc thực hiện chính sách tự chủ trong các cơ sở khám chữa bệnh đặt ra nhiều thách thức trong việc giữ gìn truyền thống đạo đức của ngành y.

Điều dưỡng là một nghề chuyên nghiệp, những hội viên của Hội Điều dưỡng Việt Nam có mặt ở khắp mọi nơi, mọi cấp cua rheej thống y tế và là lực lượng chiếm trên 50% cán bộ y tế trực tiếp chăm sóc phục vụ người bệnh. Vì vậy, việc ban hành Chuẩn đạo đức nghề nghiệp cho điều dưỡng viên vừa hợp với luật pháp vừa phù hợp với yêu cầu thực tiễn của nghề nghiệp.

Mặt khác, theo Thỏa thuận khung ASEAN về dịch vụ điều dưỡng, các nước thành viên ASEAN đang được yêu cầu công bố Chuẩn đạo đức điều dưỡng Việt Nam.

2.      QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG

Kể từ khi ra đời (1990) đến nay, Hội Điều dưỡng Việt Nam đã phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Nội vụ và các cơ quan hữu quan xây dựng nhiều chính sách cho nghề và cho người điều dưỡng, hộ sinh trên tất cả các lĩnh vực về quản lý, đào tạo, thực hành điều dưỡng trong đó có việc khởi xướng xây dựng chuẩn đạo đức điều dưỡng viên Việt Nam.

2.1 Các bước tiến hành

-         Thành lập Ban xây dựng chuẩn đạo đức,

-         Thu thập và nghiên cứu tài liệu trong nước và quốc tế

-         Xây dựng Dự thảo 1

-         Tổ chức 3 hội thảo: (1) Hội thảo 1 tại đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương, có sự tham gia của chuyên gia Điều dưỡng Nhật Bản và Canada; (2) Hội thảo 2 tại SYT Nghệ AN; (3) Hội thảo 3 tại Đại học Duy Tân-Đà Nẵng. Tham dự hội thảo là các nhà quản lý, giáo dục và điều dưỡng lâm sàng.

-         Gửi công văn xin ý kiến góp ý của Tổng Hội Y học, Bộ Y tế (Vụ TCCB, Vụ KH&ĐT, Vụ Pháp Chế), Bộ Nội Vụ (Vụ các tổ chức phi chính phủ) và Ban Tuyên giáo TƯ (Vụ các vấn đề xã hội).

-         Xin ý kiến phản biện của các chuyên gia

-         Hoàn thiện và trình Bộ Y tế để có văn bản thỏa thuận đồng ý ban hành.

2.2 Các nhà khoa học đã góp ý phản biện

-         GS TSKH Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế;

-         GS.TS Phạm Minh Đức, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam;

-         GS.TS Nguyễn Khánh Trạch, Trưởng ban kiểm tra Tổng hội Y học Việt Nam;

-         GS.TS Đào Văn Dũng, Vụ trưởng các vấn đề xã hội Ban Tuyên giáo Trung Ương;

-         PGS.TS Vũ Đình Chính, Hiệu trưởng Đại học Kỹ thuật Y tế hải Dương

-         PGS.TS Hoàng Thị Thanh, Trưởng ban Hợp tác quốc tế Tổng liên đoàn lao động Việt Nam;

-         TS Nguyễn Huy Quang, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế.

3.      TÓM TẮT GÓP Ý CỦA CÁC CƠ QUAN VÀ NHÀ KHOA HỌC

-         Vụ các tổ chức phi chính phủ Bộ Nội vụ và Vụ Tổ chức Cán bộ Bộ Y tế cơ bản thống nhất nội dung dự thảo. Cả hai cơ quan đều đề nghị đối tượng điều chỉnh là hội viên Hội ĐDVN và đổi tên Chuẩn đạo đức nghề nghiệp thành Quy tắc đạo đức nghề nghiệp đúng như quy định của Luật Phòng chống tham những. Tổ thư ký đã tiếp thu các góp ý. Vấn đề tên gọi xin được trao đổi thêm cho phù hợp với tính chất tự nguyện của các hội nghề nghiệp hiện nay.

-         Vụ Khoa học và Đào tạo Bộ Y tế đồng ý với nội dung dự thảo.

-         Vụ Pháp chế Bộ Y tế cơ bản đồng ý với nội dung dự thảo. Đề nghị ban hành kèm theo hai Phụ lục về công cụ đánh giá và đề nghị Hội Điều dưỡng Việt nam ban hành sau khi có văn bản thỏa thuận của Bộ Y tế. Tổ thư ký đã tiếp thu.

-         Vụ các vấn đề xã hội Ban Tuyên giáo TU cơ bản đồng ý với nội dung dự thảo

-         GS.TSKH Phạm Mạnh Hùng đề nghị cân nhắc cụm từ “đạo đức” vì chưa phản ánh hết tính chuyên nghiệp (y nghiêp), sắp xếp lại bố cục theo nhóm vấn đề và bổ sung thêm một số nội dung mang tính đặc thù nghề nghiệp. Tổ thư ký đã tiếp thu.

-         GS.TS Phạm Minh Đức đề nghị bổ sung thêm tiêu chí nghiên cứu khoa học, sửa câu từ và sắp xếp lại bố cục theo 4 mối quan hệ của điều dưỡng viên với với người bệnh, với nghề, với đồng nghiệp và xã hội. Tổ thư ký đã tiếp thu.

-         PGS.TS Vũ Đình Chính và PGS. Hoàng Thị Thanh đề nghị nên xây dựng thành tám chuẩn đạo đức nghề nghiệp cho ngắn gọn và nghiên cứu in vào mặt trong của biển tên viên chức để nhắc nhở điều dưỡng viên hằng ngày.