-Thuốc giảm đau, kháng viêm, không Steroid (Non Steroidale Anti - Inflammatory Drugs: NSAIDs) là những thuốc giảm đau không thuộc nhómá phiện, không steroid, có tính hạ nhiệt, kháng viêm; thuốc Aspirin (Acetyl Salicylic Acid: ASA) cũng có những tính chất giống NSADs: giảm đau, kháng viêm, hạ sốt và chống kết dính tiểu cầu.

1. Tác dụng
Thuốc NSAID có tác dụng giảm đau do viêm hay do các chất trung gian gây viêm trong chấn thương, nhiễm trùng, phản ứng miễn dịch hay phóng thích chất trung gian thần kinh. Thuốc làm thay đổi phản ứng viêm và hạ sốt.

2. Cơ chế tác dụng
Thuốc NSAID ức chế men cyclooyxygenase (COX) làm ngừng tổng hợp prostaglandin từ acid arachidonic. Prostaglandin làm tăng nhạy cảm của đầu tận cùng thần kinh với kích thích đau. Prostaglandin có vai trò quan trọng trong cơ chế gây viêm, gây sốt và gây đau khi bị tổn thương mô.
Phần lớn các thuốc NSAID ức chế đồng thời COX - 1 và COX - 2. Ức chế COX - 1 gây ra các tác dụng phụ của NSAID. Các thuốc ức chế COX - 2 được coi là ít tác dụng phụ trên dạ dày, thận, mạch máu.

3. Tác dụng phụ
Tác dụng phụ của NSAID liên quan đến prostaglandin bao gồm viêm dạ dày, rối loạn đông máu và độc tính trên thận.

3.1. Hệ tiêu hoá
Thuốc NSAID gây khó tiêu, đau thượng vị, loét dạ dày, chảy máu và thủng dạ dày.
Tại ruột, thoát dịch qua ruột non, gây buồn nôn, ói, tiêu chảy và táo bón.
Các chất prostaglandin (PGE1, PGE2 và prostacyclin) bảo vệ tế bào tiết chất nhầy của niêm mạc dạ dày. Chất NSAID ức chế tổng hợp prostaglandin nên làm giảm tiết chất nhầy và bicarbonate, giảm lưu lượng máu qua niêm mạc dạ dày và thay đổi màng nhầy dạ dày, tăng tiết acid gây loét và thủng dạ dày. Để ngừa các biến chứng này nên dùng NSAID kèm các chất misoprostol, kháng H2 (cimetidin, ranitidin) hay ức chế bơm proton (omeprazon, lanzoprazon). Misoprostol gây đau bụng hay đau sau xương ức, tiêu chảy và co thắt tử cung. Không dùng thuốc NSAID cùng với rượu vì có thể gây viêm gan.

3.2. Thận
Thuốc NSAID có thể gây suy thận cấp khi dùng trong lúc bị giảm thể tích tuần hoàn, xơ gan, thuốc lợi tiểu, thuốc ức chế men chuyển, hội chứng thận hư hay viêm cầu thận cấp và trong khi điều trị bằng hóa trị liệu.
Thuốc NSAID gây ứ muối, ứ nước và tăng nguy cơ suy tim. Nó ức chế gián tiếp sự tiết renin và aldosterone gây tăng kali máu.
Đôi khi NSAID gây viêm cầu thận kẽ dị ứng. Biểu hiện là suy thận cấp hay hội chứng thận hư xảy ra trong vòng một năm sau khi dùng NSAID. Fenoprofen gây nhiều biến chứng này nhất do gắn với albumin không hồi phục.
Tương tự, dùng NSAID lâu ngày có thể gây viêm thận mạn tính, hoại tử gai thận. Cơ chế gây suy thận là do giảm prostaglandin là chất dãn mạch thận, thay đổi sự tiết rennin, tăng tái hấp thu nước và muối tại ống thận.

3.3. Đông máu
Thuốc kháng viêm không steroid ức chế sự kết dính tiểu cầu do ức chế tiểu cầu tổng hợp chất thromboxan - A2. Chất thromboxan - A2 gây tăng kết dính tiểu cầu.
Thuốc kháng viêm không steroid ức chế kết dính tiểu cầu không hồi phục trong suốt thời gian sống của tiểu cầu, 10 ngày. Thời gian máu chảy sẽ kéo dài trong 6 - 10 ngày sau khi uống aspirin. Liều nhỏ aspirin 80mg mỗi ngày để phòng ngừa tạo cục máu đông trong mạch vành. Bệnh nhân uống aspirin có nguy cơ chảy máu kéo dài trong lúc mổ.
Thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) ức chế kết dính tiểu cầu có hồi phục. Tác dụng ức chế kết dình tiểu cầu sẽ hết sau khi thuốc NSAID được thải hết ra khỏi cơ thể. NSAID gây kéo dài thời gian prothrombin ở bệnh nhân đang dùng thuốc chống đông uống.

3.4. Hen và co thắt phế quản
Co thắt phế quản xảy ra sau khi dùng NSAID do phản ứng phản vệ gây phóng thích histamine và bradykinin. Cũng có thể là kết quả của sự ức chế COX, tích tụ acid arachidonic và tăng chuyển thành leukotrien trong phổi.

3.5. Phản ứng da
Phản ứng da như nổi mẩn da, mày đay, nhạy cảm ánh sáng và huỷ da thường gặp sau khi dùng acid mefenamic và sulindac.

3.6. Hệ sinh dục
Thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) ức chế co thắt tử cung, làm kéo dài thời gian chuyển dạ. Ở đàn ông, nồng độ prostaglandin trong dịch túi tương ứng với khả năng sinh con.

3.7. Ống động mạch
Prostaglandin E2 (PGE2) là chất làm dãn ống động mạch. Indomethacin gây đóng sớm ống động mạch ở thai nhi do ức chế tổng hợp prostaglandin E2.

4. Dược động học
Thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) là acid yếu, chủ yếu ở dạng không ion hóa trong môi trường acid dạ dày nên hấp thu dễ dàng qua đường tiêu hoá. Đa số NSAID có pKa< 5 và 99% ở dạng ion hóa ở pH = 7 và không tan trong nước ở pH sinh lý. Ketorolac dễ tan nhất, có thể tiêm tĩnh mạch hay tiêm bắp mà không gây đau. Các NSAID như tenoxicam (Tilcotil), ketoprofen (Profenid), diclofenac (Voltaren) có thể tiêm bắp hay tiêm tĩnh mạch chậm.
Gắn kết với protein: 90 - 99%. Aspirin gắn trên Albumin cùng vị trí với warfarin nên làm tăng tương tác thuốc.
Chuyển hoá: NSAID được oxy hóa hay thủy phân, tổng hợp sau đó được bài tiết qua nước tiểu. Một số chất chuyển hóa có hoạt tính.

5. Chọn lựa NSAID
Thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) được dùng để giảm đau sau mổ qua đường tiêm, đặt hậu môn và uống. IbUPRofen là thuốc đầu tiên được chọn để giảm đau do ít tác dụng phụ. Diclofenac rất thông dụng vì có nhiều dạng thuốc dùng (uống, thoa da, đặt hậu môn, tiêm bắp, tiêm tĩnh mạch). Ketorolac là thuốc tiêm tĩnh mạch được chọn đầu tiên vì tính hoà tan cao, giảm đau tốt, giống như thuốc phiện. Tuy nhiên, chỉ dùng NSAID trong thời gian ngắn sau mổ vì tác dụng phụ liên quan đến sự tổng hợp prostaglandin.
Chọn thuốc ức chế COX - 2 vì có tác dụng giảm đau hiệu quả như diclofenac, ít bị tác dụng phụ trên dạ dày. Ức chế tiểu cầu khong xảy ra với liều cao gấp 50 lần liều điều trị hiệu quả.

6. Chỉ định
Giảm đau, đặc biệt là dau do viêm, chấn thương như đau sau mổ, viêm khớp, đau bụng khi hành kinh. Hạ sốt. Chống kết dính tiểu cầu: ngừa nhồi máu cơ tim.

7. Liều dùng
IbUPRofen (Nurofen, Advil, Motrim): 200 - 400mg uống mỗi 4 - 6 giờ. Liều tối đa 2,4g/ngày. Liều trẻ em: 10mg/kg mỗi 4 - 6 giờ.
Diclofenac (Voltaren): 50mg uống mỗi 8 - 12 giờ, tiêm tĩnh mạch 75 mg trong 30 phút - 2 giờ hay tiêm bắp. Liều tối đa 150mg/ngày.
Ketoprofen (Profenid) 100mg pha trong 100ml Dextrose 5% hay NaCl 0,9% truyền tĩnh mạch chậm trong 20 phút. Liều tối đa 300mg/ngày trong 48 giờ. Chỉ nên dùng cho người lớn.
Tonoxicam (Tilcotil): 20mg/ngày, tiêm tĩnh mạch. Dùng cho người lớn.
Thuốc ức chế COX - 2:
- Meloxicam (Mobic): 7,5 - 15mg/ngày, uống.
- Rofecoxib (Vioxx): 12,5 - 50mg/ngày, uống
- Celecoxib (Celebrex): 100 - 200mg/ngày, uống.

Đọc thêm :

Đặt nội khí quản khó

-Hội GMHS Pháp cộng tác với: Hội Hồi sức các nước nói tiếng Pháp, câu lạc bộ Tai - Mũi - Họng, Câu lạc bộ Gây mê sản khoa, Hội GMHS nhi Pháp, Cấp cứu ngoại viện Pháp, Hội Y học cấp cứu Pháp Hội nghị các chuyên gia của Hội GMHS Ph

So sánh đánh giá hôn mê cổ điển và glasgow

  - Hôn mê là gì? Hôn mê là tình trạng rối loạn sâu sắc hoạt động của vỏ não và trung khu dưới vỏ, với biểu hiện rối loạn chức phận sống như hô hấp và tim mạch. Theo kinh điển người ta chia ra 4 độ hôn mê (bảng 1).

Thuốc an thần

-Thuốc an thần là những thuốc có tác dụng làm ổn định thần kinh, làm cho bệnh nhana bớt kích động, lo âu, sợ hãi. Nhóm Benzodiazepin Nhóm thuốc an thần Benzondiazepin gồm Midazolam, Diazepam và Lorazepam. Những thuốc này có cùng tác dụng là làm

Đại cương về các thuốc mê

-1. Thuốc mê tĩnh mạch 1.1. Propofol (Diprivan): liều lượng khởi mê 1,5 - 2,5mg/kg. Propofol là thuốc thường được sử dụng để khởi mê tĩnh mạch nhất hiện nay, chủ yếu vì thời gian bắt đầu tác dụng nhanh đồng thời cũng cho phép hồi tỉ

Những biến chứng thường gặp với bênh nhân th�

- Tổn thương nhu mô phổi do áp lực dương quá mức: Ap lực trung bình trong khí đạo cao làm giảm hồi lưu tĩnh mạch, tăng áp lực tĩnh mạch, giảm cung lượng tim. Hậu quả: 1. Giảm oxygen hóa mô do giảm phân phối oxy đến mô mặc d�

Thuốc giải dãn cơ

- Thuốc giải dãn cơ, hay thuốc đối kháng với thuốc dãn cơ là những thuốc khi sử dụng sẽ là cho mất tác dụng của thuốc dãn cơ đã được dùng trước đó, tức là các cơ sẽ lấy lại được sự hoạt động, sự co cơ mà các cơ này m�

Thái độ xử trí ngộ độc thuốc trừ sâu hữu

  - Ngộ độc thuốc trừ sâu phospho hữu cơ 4 loại phospho hữu cơ đã và đang được sử dụng phổ biến ở nước ta là: - Thiophốt (Parathion) màu vàng, mùi tỏi, dạng nhũ tương. - Vôfatốc (methyl parathion) màu nâu thẫm (dạng nhũ t

Đo áp lực tĩnh mạch trung tâm

-- Áp lực tĩnh mạch trung tâm - central vennous press ure, viết tắt là CVP hoặc PVC. Nó thể hiện khối lượng tuần hoàn (thể tích) trong lòng mạch máu và khả năng làm việc của tim. Chỉ số bình thường của CVP là 4 - 10 cmH2O. Khi CVP lên cao trên

Chăm sóc người bị rắn cắn

1. BỆNH HỌC 1.1. Giới thiệu: - Các loại rắn độc thường gặp ở nước ta: rắn hổ mang, cạp nong, cạp nia, rắn lục, rắn biển - Độc tố nọc rắn gây tổn thương thần kinh cơ, tim mạch, rối loạn đông máu, suy thận cấp 1.2.

Quy trình chăm sóc bệnh nhân có đặt ống nội kh

I. ĐẶC ĐIỂM và TẦM QUAN TRỌNG - Việc theo dõi và chăm sóc bệnh nhân có ống nội khí quản (NKQ) thường ở những bệnh viện hoặc những trung tâm y tế lớn. Bệnh nhân có ống nội khí quản là những người bệnh rất nặng và thường là n

Chăm sóc và xử trí người ngạt nước

1. BỆNH HỌC 1.1. Ngạt nước là tình trạng nước đột nhập vào phổi gây tổn thương phổi, ngạt thở 1.2. Triệu chứng: ngừng thở, ngừng tim, tím tái, có thể trào bọt hồng ra ở mũi, miệng 1.3. Các biến chứng có thể xảy r

Thuốc mê hô hấp

-Thuốc mê: Thuốc mê là những chất mà khi được đưa vào cơ thể sinh vật, cơ thể bệnh nhân, những chất này có khả năng ức chế hệ thần kinh trung ương một cách tạm thời, thuốc mê có những tính chất chính sau đây: - Làm mất ý thức

CedThumbnails

• < Trang trước
• Trang sau >

Chuyên mục: điều dưỡng cấp cứu